‘Pap, waar heb je die secondenlijm?’ Jip loopt de garage in waar zijn vader een fietsband verwisselt. ‘Je hebt toch zo’n klein flesje?’ ‘In die bovenste lade onder het werkblad. Waar heb je het voor nodig?’ Jip houdt een oorloze beker omhoog. ‘Gevallen.’ ‘Ok, ja daar kun je die secondenlijm wel voor gebruiken,’ zegt zijn vader. ‘Pas er wel mee op, je plakt er zo je vingers mee aan elkaar.’ Jip ziet het flesje met de doodskop erop staan, draait de dop er vanaf en laat voorzichtig twee druppels op het afgebroken oor vallen. ‘Phoe, wat een stank! Daar zouden ze eens iets op moeten bedenken. Een sterke lijm die niet stinkt.’ Ja, het liefst eentje die ook geen giftige stoffen bevat.

Waar kunnen we inspiratie opdoen in de natuur als het gaat om lijm? Zijn er organismen die een lijmachtig goedje gebruiken? Jazeker; de katholieke kikker (Notaden bennetti); een kleine kikker die zijn naam te danken heeft aan het zwart met rood gestippelde kruis op zijn gele rug.

Hij is te vinden in woestijnen in Australië waar perioden van droogte wel maanden, soms zelfs jaren, kunnen duren. Gedurende zo’n periode houdt hij diep in de grond een soort ‘zomerslaap’. Pas wanneer het regenwater van een flinke bui tot zijn schuilplek is doorgedrongen, komt hij naar boven. Een van de eerste dingen die er dan op de agenda staan is het vinden van eten, zoals muggen(larven) en lekkere kevers. Maar hij is niet de enige die honger heeft. Het voedsel ligt in deze gebieden niet voor het oprapen, dus wanneer slangen of vogels een sappige katholieke kikker voorbij zien komen loopt het water hen in de spreekwoordelijke mond.

Vallen ze hem echter aan dan blijkt hij niet zo’n makkelijke prooi te zijn als ze wellicht dachten. Het soort melkachtig goedje dat hij op zo’n moment door zijn huid afscheidt werkt als secondenlijm, wat ervoor zorgt dat de mond van zijn aanvaller wordt dichtgekit. Hoe handig is dat! En het wordt nog leuker. Mieren die hem aangevallen of alleen maar aanraken blijven ook aan hem plakken. He, wat vervelend! Of toch niet? Nou, wel voor de desbetreffende mieren maar niet voor de kikker. Na een tijdje trekt hij zijn met lijm en mieren bedekte ‘jasje’ uit (hij vervelt) en eet het in zijn geheel op. Hmm….lekker is dat. Een gevulde buik en recycling ten top.

Een soortgelijke recycling truc waarbij hij zijn deklaag opeet, haalt hij overigens vaker uit. Wanneer hij zich aan het begin van een warme, droge periode ingraaft in de nog vochtige grond produceert hij een soort cocon om zijn lijf. Hierdoor is zijn lijf goed geïsoleerd en kan hij jaren in slaapstand blijven. Wanneer zijn cocon na zo’n droge periode weer in contact komt met water dat diep de grond in dringt, breekt het cocon. En je raadt het al…. dat is dan ook het eerste wat hij oppeuzelt en wat hem energie genoeg geeft om op zoek te gaan naar meer lekkers en een leuke partner. Want na zo’n periode waarin weinig activiteit is geweest, is het tijd voor wat gezelligheid en staat naast eten voortplanting hoog op de agenda.

Even terug naar de lijm, die naast het snelle uitharden nog meer bijzondere eigenschappen heeft. Het is bestand tegen hoge trekkracht, bevat geen giftige stoffen en werkt ook in een waterige omgeving. Die vlieger gaat niet helemaal, of helemaal niet, op voor de secondenlijm van Jip. Daarbij is het kleverige goedje van de katholieke kikker vijf keer zo sterk als de gemiddelde biologische lijmen die er op dit moment zijn.

Veel van de huidige lijmen die wij mensen hebben ontwikkeld bevatten giftige stoffen. Of ze bevatten geen giftige stoffen, maar zijn niet bestand tegen water. Om uit te zoeken hoe de plakkerige stof van de katholieke kikker deze verschillende eigenschappen samenbrengt onderzoeken Australische wetenschappers hun continentgenootje. Zo onderzoeken de  bioloog Mike Tyler en de orthopedische chirurg Gorge Murrell medische toepassingen voor de lijm. Bijvoorbeeld om gescheurd kraakbeen aan elkaar te lijmen. Hier hebben ze een plakmiddel voor nodig dat ook in een natte omgeving werkt en na het uitharden nog steeds flexibel is. En dat is beide het geval met de lijm van de katholieke kikker. Daarnaast lijkt het ook zuurstof en voedingstoffen door te laten die belangrijk zijn om een wond te laten genezen. Nu ze weten welke stoffen in de lijm daarvoor zorgen, proberen ze een soortgelijke lijm na te maken. Het ziet er naar uit dat deze kleine katholieke kikker ons nog veel kan leren. Top! Dank je wel kleine vriend.

 

foto: http://1.bp.blogspot.com/-JO97gaxFzAM/U2VnA0TxfqI/AAAAAAAAAeA/xmUCYr0rfgk/s1600/Crucifix+Toad+%25288227%2529.jpg